Vragen die je op dit moment als Kempische ondernemer eigenlijk niet verwacht. Of wel soms …?

Toch wordt er in regio de Kempen zeer nadrukkelijk stilgestaan bij de rol die onze “maakindustrie” hier dagelijks speelt en tot in de verre toekomst wil blijven spelen. Wij willen “de poort naar Brainpoort” verder uitbouwen. Wij, de Kempische mensen, zijn met z’n allen voor een groot deel afhankelijk van die positie. Hierbij kun je denken aan het gezinsinkomen van de inwoners, onderwijs- en sportfaciliteiten voor onze kinderen en pubers, het regionaal openbaar vervoer, de dienstverlening, het lokale en regionale bestuur, de ruimtelijke ordening en zo kun je nog even doorgaan.

Eigenlijk is de bovenstaande vraag in de Kempen wel degelijk voor iedereen relevant; zeker voor de ondernemers in deze regio!

Dat vinden de mensen van “Techniekportaal de Kempen” en hun techniekcoaches nou ook. Daarom zijn zij bijna dagelijks bezig om de interesse voor techniek en wetenschap over te brengen op kinderen van de basisscholen in de Kempen. Zij zijn eigenlijk bezig met jouw toekomstige medewerkers. De opleiding en vorming van een toekomstige medewerker begint bij het interesseren en enthousiasmeren van jonge kinderen voor een technisch beroep. Wanneer er gebrek aan interesse voor techniek en wetenschap bij hen is, zullen pubers bij hun schoolkeuze zelden kiezen voor een technische opleiding, op welk niveau dan ook! Dat leidt in de toekomst tot problemen bij het invullen van vacatures bij technische bedrijven in de Kempen. Enthousiasmeren en interesseren doe je niet als leerlingen 16 of 17 jaar oud zijn. Daar begin je veel eerder mee! Vandaar dit artikel voor ondernemers in de Kempen om duidelijk te maken waar accenten moeten liggen in het onderwijs en in de bedrijven.

Op de foto hierboven zie je enkele kinderen bezig om spelenderwijs te onderzoeken en te ontdekken op welke manier techniek een rol speelt in het dagelijks leven. Wat kun je met techniek? Waar liggen de grenzen van de wetenschap? Door simpele proefjes en experimenten ontstaat er bij een kind verwondering, interesse, een drive om iets uit te zoeken, de trots om anderen te laten weten wat je ontdekt hebt, de creativiteit om nog meer te weten te komen, kortom een onderzoekende houding. Dit zijn de onmisbare eigenschappen van iemand die hart heeft voor techniek. En een hart voor techniek hebben de techniekcoaches van “Techniekportaal de Kempen” allemaal. Door regelmatig in de klas te komen om de leerkracht en vragende kinderen te ondersteunen bij heel verschillende maar vooral uitdagende technieklessen, maken jonge kinderen spelenderwijs kennis met wetenschap en techniek. Zij oefenen allerlei interessante vaardigheden en ontwikkelen een positieve houding voor onderzoekend en ontwerpend leren. Dit alles komt goed van pas als zij gaan studeren. Sterker nog … er zijn kinderen die via deze manier van leren veel verder komen dan op de traditionele manier van lezen, luisteren en invullen van werkbladen. Dus eigenlijk kun je zeggen dat we kinderen op een hele moderne, ongedwongen manier laten leren. Het is de manier van denken en leren die past in de 21ste eeuw. Voor scholen is dit mooi meegenomen. Een geweldige onderwijsvernieuwing die ongemerkt de school binnenkomt, zonder veel extra investering in tijd en scholing. Het vraagt van de leerkracht en de directie vertrouwen in het lerend vermogen van kinderen zonder dat de leerkracht alle touwtjes in handen heeft. In dit kader herinner ik me twee uitspraken die eigenlijk heel toepasselijk zijn op dit nieuwe leren:

Kinderen leren vragen stellen waarop de leerkracht het antwoord niet meer weet;

Als kinderen altijd braaf naar de meester hadden geluisterd, was de aarde nu nog steeds het middelpunt van het heelal … 

 

Wat is een techniekcoach en wat doet hij?
Een techniekcoach heeft een grote passie voor techniek en vindt het leuk om die passie over te brengen op kinderen door samen te experimenteren en een antwoord te zoeken op een onderzoeksvraag. Hoe ziet er dat in de praktijk dan uit?

Techniekcoaches gaan aan de slag in een voor hen onbekende omgeving: een school. Zij zijn afkomstig uit een bedrijf, laboratorium, clean-room of werkplaats. Het vraagt de nodige flexibiliteit om zich thuis te gaan voelen in het onderwijs. Werken met kinderen is daarbij ook nog heel iets anders dan samenwerken met volwassen collega’s.  Voor leerkrachten is het eveneens wennen aan een soort klasse-assistent die helpt bij lessen over een ingewikkelde materie. In de praktijk blijkt dat je veel van elkaar kunt leren door samen met kinderen een ontdekkingstocht via experimenten voor te bereiden en daarna kinderen daarin te begeleiden. De ingewikkeldheid van de materie valt dan in de praktijk wel mee.

In de planning en keuze van de lesstof zijn de school en de leerkracht leidend. Zij houden de eindverantwoordelijkheid. De techniekcoach houdt zich vooral bezig met de manier waarop onderwerpen aan de orde komen.

Buiten de klas kunnen leerkrachten en techniekcoaches samen workshops volgen om de eigen kennis en vaardigheden op peil te houden. Zo’n workshop zorgt voor veel gezamenlijke leermomenten bij zowel techniekcoach als leerkracht. Een ingewerkt duo kan steeds meer voor die kinderen gaan betekenen, waardoor veel kinderen steeds enthousiaster worden. Eerlijkheid gebiedt te zeggen dat niet alle kinderen voor techniek zullen gaan kiezen. Dat hoeft ook niet. Belangrijk is dat ze ervaren wat techniek is en vervolgens een bewuste keuze vóór of tegen een technische studie kunnen maken.

De ondersteuning van techniekcoaches op basisscholen krijgt steeds meer aandacht. Veel bedrijven, scholen en vakmensen uit technische beroepen informeren naar mogelijkheden die voor hen interessant zouden kunnen zijn. In verkennende gesprekken met belangstellenden worden die mensen vaak nog enthousiaster. Al die gesprekken krijgen een vervolg. Hierin wordt gezocht naar mogelijkheden om een koppeling te maken tussen vraag en aanbod, met het doel samen een nieuwe uitdaging aan te gaan: in het belang van de kinderen maar uiteindelijk in het belang van het bedrijfsleven en het onderwijs. Dit belang hebben beide partijen verwoord in Techniekpact 2020. Techniekpact 2020 is een overeenkomst tussen het ministerie van onderwijs en het bedrijfsleven om wetenschap en techniek vaste voet te geven in alle sectoren van het onderwijs. Techniek en wetenschap moet binnen alle opleidingen verankerd worden!

Wanneer basisscholen geen interesse hebben om samen met de techniekcoach te werken aan de doelstellingen van Techniekpact 2020, is dat hun eigen keuze. In het basisonderwijs zal techniek vanaf 2020 een integraal onderdeel vormen van het lesprogramma. Ook in deze ontwikkeling staan we scholen, waar het mogelijk is, bij.

De ondernemersverenigingen van de Kempen-gemeenten Bergeijk, Bladel, Eersel en Reusel werken al jaren intensief samen en Oirschot heeft zich daar nu bij aangesloten. Het ligt daarom voor de hand dat het hele onderwijsveld (basisonderwijs en voortgezet onderwijs) in een grotere regio de vruchten van de ondersteuning door techniekcoaches gaan plukken.

Wij, vanuit “Stichting Techniekportaal de Kempen”, vinden het een interessante uitdaging om ook hier de kinderen en hun leerkrachten nog enthousiaster te maken voor wetenschap en techniek. Zij zijn beter in staat de steeds veranderende leefwereld anno 2020 te ontdekken en zich voor te bereiden op de beroepen van de toekomst … misschien wel op een vacature in jouw bedrijf!

 

Jan van der Sanden

Projectleider Techniekcoaches