Machines kunnen nog prima werken, maar zonder planning, ordergegevens of toegang tot het voorraadsysteem wordt produceren lastig. Een cyberincident raakt daarom al snel de hele onderneming. Hoe kunnen bedrijven zich daarop voorbereiden? En welke vragen helpen om de risico’s beter in beeld te krijgen?

Samen met onze sponsor Howden delen we kennis over cyberrisico’s in de maakindustrie. Hun paper beschrijft waar bedrijven kwetsbaar kunnen zijn en welke stappen helpen om de productie, systemen en bedrijfsgegevens beter te beschermen. Jij wil toch ook niet de zoals de Albert Heijn in het nieuws komen?

Een aanval hoeft niet bij de machines te beginnen

Machines, software en leveranciers zijn steeds sterker met elkaar verbonden. Onderhoudspartijen kunnen op afstand meekijken en productieprocessen zijn afhankelijk van digitale informatie. Dat biedt voordelen, maar zorgt ook voor kwetsbaarheden.

Via een slecht beveiligde verbinding, een besmette laptop of een externe onderhoudspartij kunnen aanvallers toegang krijgen tot systemen die machines aansturen. Maar ook als de machines zelf blijven werken, kan de productie vastlopen. Bijvoorbeeld doordat een aanval de planning of het voorraadsysteem onbereikbaar maakt.

Daarnaast kunnen ontwerpen, technische specificaties, productdata en prijsinformatie worden gestolen. Dat kan niet alleen financiële gevolgen hebben, maar ook de concurrentiepositie van een bedrijf raken.

Kijk ook naar de afhankelijkheid van anderen

Niet ieder cyberincident begint binnen het eigen bedrijf. De productie kan bijvoorbeeld afhankelijk zijn van software in de cloud, een IT-dienstverlener of een leverancier die op afstand machines onderhoudt. Als zo’n partij wordt getroffen, kunnen de gevolgen doorwerken op de eigen werkvloer.

Een goede voorbereiding begint daarom met inzicht. Welke systemen zijn nodig om te kunnen produceren? Welke externe partijen hebben toegang tot de productieomgeving? En van welke leveranciers en digitale diensten is het bedrijf afhankelijk?

Door die verbindingen in kaart te brengen, wordt duidelijk waar uitval grote gevolgen kan hebben en welke onderdelen extra aandacht verdienen.

Zorg dat signalen worden opgemerkt

Beveiliging gaat ook over het tijdig herkennen van afwijkingen. Denk aan verdacht gedrag op laptops en servers of ongebruikelijke activiteiten binnen systemen. Door dit te bewaken, kan een bedrijf sneller ingrijpen.

Welke aanpak past, verschilt per organisatie. Het paper beschrijft verschillende mogelijkheden, van beveiligingssoftware tot ondersteuning door externe specialisten. Daarbij is het vooral belangrijk dat dreigingen tijdig worden gesignaleerd én dat vooraf duidelijk is wie vervolgens in actie komt.

Oefen voordat het nodig is

Weten wie er gebeld moet worden als de productie stilvalt, geeft houvast op een moment waarop snel handelen nodig is. Maar zijn de betrokken mensen ook voorbereid op hun rol?

Door een cyberincident te oefenen met de directie, IT en de mensen die verantwoordelijk zijn voor de productie, wordt zichtbaar waar afspraken nog ontbreken. Ook medewerkers trainen en maatregelen regelmatig opnieuw bekijken horen daarbij.

Dat blijft nodig, omdat een bedrijf verandert. Nieuwe machines, software, leveranciers en AI-toepassingen kunnen andere risico’s met zich meebrengen. Cyberveiligheid vraagt daarom om terugkerende aandacht binnen de bedrijfsvoering.

Tien vragen voor het volgende overleg

Het paper van Howden bevat tien vragen waarmee directies van maakbedrijven hun digitale kwetsbaarheid kunnen bespreken. Bijvoorbeeld:

• Wat kost één dag productiestilstand?
• Welke vijf digitale systemen zijn essentieel om te kunnen produceren?
• Welke externe partijen hebben op afstand toegang tot machines of de productieomgeving?
• Kan het bedrijf blijven produceren als het systeem voor orders, voorraad en planning 72 uur niet beschikbaar is?
• Is een cyberincident al eens geoefend met de directie, IT en de mensen die verantwoordelijk zijn voor de productie?

Niet op iedere vraag hoeft meteen een antwoord klaar te liggen. Juist de vragen die twijfel oproepen, geven richting aan het volgende gesprek binnen het bedrijf.

Het volledige paper geeft inzicht in veelvoorkomende cyberrisico’s in de maakindustrie en beschrijft praktische stappen om beter voorbereid te zijn. De tien vragen helpen om die inzichten te vertalen naar de eigen organisatie. Gebruik het document om samen te bekijken waar de grootste afhankelijkheden zitten en welke voorbereiding nog aandacht verdient. Zo worden mogelijke risico’s het vertrekpunt voor concrete afspraken.

Tijd om aan de slag te gaan dus! Wist je dat er in veel gevallen ook vouchers en/of subsidies beschikbaar zijn wanneer je aan de slag gaat met digitalisering of de aanpak van cyberveiligheid? Ook als je geen maakbedrijf bent! Stefan Slenders van het KOP kan je hierin adviseren, mail hiervoor naar stefan@hetkop.nl.