Box 3 over 2023: waarom het voor ondernemers loont om nu te checken

Als ondernemer bouw je niet alleen aan je bedrijf, vaak bouw je daarnaast ook privévermogen op. Denk aan een tweede woning, verhuurd vastgoed of een vakantiewoning. Over dat vermogen betaal je belasting in box 3, en over 2023 heb je mogelijk meer betaald dan nodig. In samenwerking met sponsor Duisenburgh leggen we uit hoe je dat kunt laten herstellen, en waarom het juist nu het moment is om ernaar te kijken!

Had je in 2023 vermogen in box 3, zoals een tweede woning, verhuurd vastgoed of een vakantiewoning? Dan kan het interessant zijn om te onderzoeken of je werkelijke rendement lager was dan het rendement waarmee de Belastingdienst heeft gerekend. Mogelijk kun je dan via de Opgaaf Werkelijk Rendement (OWR) een vermindering van je box 3-heffing krijgen.

Hoe werkt het?

Bij de reguliere berekening van box 3 gaat de Belastingdienst uit van een forfaitair, oftewel verondersteld, rendement. Voor vastgoed en andere beleggingen lag dat in 2023 boven de 6 procent. Dat kan hoger zijn dan het rendement dat je in werkelijkheid hebt behaald. Was je werkelijke rendement lager? Dan kun je daar een beroep op doen. De Belastingdienst rekent vervolgens met het bedrag dat voor jou het gunstigst is. Voor vastgoedbezitters is 2023 vooral interessant door de ontwikkeling van de WOZ-waarde.

Stilstaande of dalende WOZ-waarde kan relevant zijn

Bij de berekening van het werkelijke rendement over 2023 wordt gekeken naar de waardeontwikkeling van het vastgoed in dat jaar. Daarvoor zijn de WOZ-waarden met waardepeildatum 1 januari 2022 en 1 januari 2023 van belang.

In 2022 sloeg de huizenmarkt om. Landelijk stegen de WOZ-waarden tussen die twee peildata gemiddeld nog maar zo’n 3 procent, en op sommige plekken daalden ze zelfs. Is je vastgoed in die periode nauwelijks in waarde gestegen of zelfs gedaald? Dan kan dat het werkelijke rendement over 2023 flink verlagen. Daardoor kan mogelijk recht bestaan op een vermindering van de box 3-heffing.

Dit kan vooral spelen wanneer:

  • je in 2023 vastgoed in box 3 bezat;
  • de WOZ-waarde met waardepeildatum 1 januari 2023 nauwelijks hoger of zelfs lager is dan die met waardepeildatum 1 januari 2022;
  • het forfaitaire rendement hoger is dan het werkelijke rendement.

Ook bij verhuurd vastgoed kan een controle de moeite waard zijn. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar de waardeontwikkeling, maar ook naar onder meer de ontvangen huurinkomsten, rente op eventuele schulden en je overige bezittingen en schulden in box 3. Kosten zoals onderhoud of beheer tellen in deze regeling niet mee.

Een lage waardeontwikkeling betekent niet automatisch een teruggave

Een stilstaande of dalende WOZ-waarde leidt niet automatisch tot geld terug. De volledige samenstelling van je box 3-vermogen en het totale werkelijke rendement moeten worden beoordeeld. Een pand dat weinig opleverde, kan bijvoorbeeld worden gecompenseerd door koerswinsten op beleggingen.

Duisenburgh brengt daarom je volledige box 3-vermogen in kaart, berekent het werkelijke rendement en vergelijkt dat met het rendement waarover in je belastingaanslag is geheven. Zo weet je vooraf of het indienen van de OWR naar verwachting fiscaal voordelig is.

Waarom nu?

De Belastingdienst heeft sinds september 2025 brieven verstuurd over het doorgeven van het werkelijke rendement over 2023. Vanaf de dagtekening van die brief heb je in principe twaalf weken om de OWR in te dienen. Heb je geen brief gehad of de termijn gemist? Ook dan kun je het formulier nog invullen.

Belangrijk: de definitieve aanslagen over 2023 worden rond deze tijd opgelegd. Is die aanslag eenmaal binnen, dan moet je eerst binnen zes weken bezwaar maken voordat je je werkelijke rendement nog kunt doorgeven. Wacht dus niet te lang. Duisenburgh kan nu al beoordelen of je werkelijke rendement over 2023 lager was dan het forfaitaire rendement, en als dat voordelig blijkt de OWR voor je verzorgen.

Ook andere jaren?

De regeling geldt niet alleen voor 2023. Wie in 2022 belegde, heeft door het slechte beursjaar ook een goede kans op een teruggaaf. Over 2024 worden sinds februari 2026 brieven verstuurd, en over 2025 geef je het werkelijke rendement direct door in je aangifte. Vanaf 2028 wil het kabinet overstappen op een nieuw box 3-stelsel op basis van werkelijk rendement, maar daarover moet de Eerste Kamer nog beslissen.

Over Duisenburgh

Duisenburgh is trotse sponsor van het KOP en een onafhankelijk financieel adviesbureau met het hoofdkantoor in Waalre. Onder het motto ‘Samen gaan voor financieel comfort’ helpen zij particulieren, families en ondernemers met alles rondom geld: van belastingadvies en administratie tot vermogensbeheer, financiële planning en bedrijfsfinanciering. Allemaal onder één dak, met een vaste adviseur die jouw situatie kent.

Had je in 2023 vastgoed in box 3, of twijfel je of je over andere jaren te veel box 3-belasting hebt betaald? Of heb je een brief van de Belastingdienst gekregen en weet je niet goed wat je ermee moet? Neem dan contact op met Barbet Verhalle van Duisenburgh. Zij kijken graag met je mee!