Het gaat goed met het MKB, maar het kan nog beter

Dat het MKB de motor van de Nederlandse economie is, is geen publiek geheim. Hoewel het kabinet ons nog weleens wil doen geloven dat multinationals of luchthaven Schiphol de BV Nederland draaiende houden, blijkt uit het jaarbericht ‘De Staat van het MKB’ van het Nederlands Comité voor Ondernemerschap opnieuw het tegendeel. Het bruto binnenlands product (bbp) is in 2018 voor het vijfde jaar op rij gegroeid en het midden- en kleinbedrijf is goed voor maar liefst 71 procent van de werkgelegenheid en 62 procent van de toegevoegde waarde. Bovendien groeit het MKB op alle fronten: er zijn meer bedrijven en die leveren meer werkgelegenheid, meer toegevoegde waarde en meer arbeidsproductiviteit.

Investeringen blijven achter
Ondanks deze goede resultaten zou het nog beter kunnen. Verschillende factoren hebben echter een remmende invloed hebben op het structurele groeivermogen van het midden- en kleinbedrijf. Zo nemen bijvoorbeeld de bedrijfsinvesteringen niet toe. Ten opzichte van crisisjaar 2011 is de investeringsquote zelfs met drie procent gedaald. Een belangrijke factor daarin is het structurele tekort aan personeel. Er zijn simpelweg te weinig gekwalificeerde medewerkers om al het werk te kunnen verrichten. Zo’n 55 procent van alle openstaande vacatures in Nederland zijn in het MKB en dat heeft zijn weerslag op de groei en investeringen.

Liquiditeit blijft bottleneck
Een andere remmende factor is liquiditeit. Nederlandse afnemers staan bekend om hun slechte betaalmoraal. In 2018 moesten ondernemers gemiddeld 46 dagen wachten tot hun facturen betaald werden. Tel daarbij op de hoge barrières die banken opwerpen voor ondernemers in het MKB om hun activiteiten en groei te financieren en het wordt duidelijk dat veel ondernemers klem zitten. Ze willen wel investeren, maar kunnen simpelweg niet. Voor dit soort ondernemers zou factoring een uitkomst kunnen zijn. Factoring is een alternatieve financieringsbron waarbij factoringbedrijven, zoals het pan-Europees opererende Factris, facturen van bedrijven direct uitbetalen. Zo kunnen ondernemers hun cashflow op gang houden en benodigde investeringen doen wanneer ze nodig zijn. En niet pas wanneer het de debiteur behaagt te betalen, of de bank het vaak maanden durende papierwerk heeft afgehandeld.

Personeelstekort belemmert activiteiten
Het arbeidsvolume van het mkb in de business economy is in 2018 met 2,9 procenttoegenomen tot ruim 3,5 miljoen vte. Daarbij nam het aantal openstaande vacatures aanzienlijk toe. Deze toename zette door in 2019. Aan het eind van het tweede kwartaal van 2019 stonden er 161 duizend vacatures open bij midden- en kleinbedrijven met personeel, ruim 9 procent meer dan een jaar eerder. 54,8 procent van alle openstaande vacatures in Nederland zijn in het mkb.

De openstaande vacatures blijken steeds moeilijker in te vullen. Bedrijven geven namelijk steeds vaker aan dat een tekort aan gekwalificeerd personeel hen belemmert bij hun zakelijke activiteiten. Aan het begin van het derde kwartaal 2019 gaf een kwart van de ondernemers dit aan. Met 27,2 procent was het tekort het grootst bij het grootbedrijf en het kleinst bij het kleinbedrijf (22,3 procent).